શુક્રવારે ભારતીય રૂપિયો તેના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાને કારણે રૂપિયો પ્રથમ વખત 93ના સ્તરને વટાવી ગયો છે. શરૂઆતી કારોબારમાં રૂપિયો અમેરિકન ડૉલર સામે નબળો પડીને 93.15 પર પહોંચ્યો હતો. ખાડી દેશોમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઊર્જા પુરવઠા પર અસર પડી છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ બેરલ દીઠ 100 ડૉલરની ઉપર સ્થિર રહ્યો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરતું હોવાથી મોંઘા ઓઇલને કારણે આયાત બિલ વધ્યું છે અને રૂપિયા પર દબાણ વધ્યું છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી અસ્થિરતાને કારણે રોકાણકારો અત્યારે જોખમ લેવાને બદલે સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે અમેરિકન ડૉલરમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે, જેને લીધે ડૉલર વધુ મજબૂત બની રહ્યો છે. બીજી તરફ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો(FIIs) પણ ભારતીય શેરબજારમાંથી સતત પોતાના નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. જ્યારે આ રોકાણકારો ભારતમાંથી વેચવાલી કરે છે, ત્યારે તેઓ મળેલા રૂપિયાને ડૉલરમાં રૂપાંતરિત કરે છે, જેના કારણે બજારમાં રૂપિયાની સરખામણીએ ડૉલરની માંગ વધે છે અને રૂપિયાના મૂલ્યમાં ઘટાડો થાય છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં કરવામાં આવેલા કડક ફેરફારોને લીધે પણ વિશ્વભરમાં ડૉલરનું વર્ચસ્વ જળવાઈ રહ્યું છે, જેની સીધી અસર ભારતીય ચલણ પર જોવા મળી રહી છે.
સામાન્ય જનતા અને અર્થતંત્ર પર અસર
રૂપિયાના આ ઐતિહાસિક ઘટાડાની અસર માત્ર કરન્સી માર્કેટ પૂરતી મર્યાદિત નથી. નબળો રૂપિયો અને મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ ભારતમાં મોંઘવારી વધારી શકે છે, ખાસ કરીને ઈંધણ અને આયાતી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. આનાથી ઉદ્યોગોના ખર્ચમાં વધારો થશે અને સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પણ ભાર આવશે. હવે બજારની નજર પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને રૂપિયાને સ્થિર કરવા માટે રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા લેવામાં આવતા પગલાં પર ટકેલી છે.
